DARIUSZ WOJTCZAK

KANCELARIA NOTARIALNA

W OSTROWIE WIELKOPOLSKIM

Ponowne wydanie tytułu wykonawczego

Lepiej nie pozbywać się pochopnie odpisu wyroku rozwodowego z klauzulą wykonalności dotyczącą alimentów…

W wielu sytuacjach konieczne jest przedłożenie odpisu wyroku rozwiązującego małżeństwo przez rozwód ze stwierdzeniem prawomocności, np. przy zawarciu notarialnej umowy o podział majątku wspólnego lub w celu ujawnienia w księdze wieczystej współwłasności w częściach ułamkowych w miejsce małżeńskiej wspólności majątkowej. Wyrok staje się prawomocny, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia (art. 363 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Prawomocność stwierdza na wniosek strony sąd pierwszej instancji, a dopóki akta sprawy znajdują się w sądzie drugiej instancji – ten sąd. Można wielokrotnie występować o wydanie odpisu wyroku ze stwierdzeniem prawomocności, toteż zgubienie, zniszczenie lub wydanie takiego dokumentu nie wiąże się z negatywnymi konsekwencjami (poza obowiązkiem uiszczenia opłaty za kolejny odpis).

Inaczej jest w przypadku klauzuli wykonalności, która przekształca prawomocny wyrok rozwodowy w tytuł wykonawczy będący podstawą egzekucji prowadzonej przez komornika. Zasadą jest jednorazowe nadanie klauzuli wykonalności przez sąd, co sprawia, że wierzyciel powinien zadbać o zachowanie tego dokumentu do czasu złożenia go u komornika jako załącznika do wniosku o wszczęcie egzekucji świadczeń alimentacyjnych. Oczywiście przewidziano wyjątek od tego rygoru procedury, jednak ma on bardzo ograniczony zakres. Zgodnie z art. 794 Kodeksu postępowania cywilnego ponowne wydanie tytułu wykonawczego zamiast utraconego może nastąpić jedynie na mocy postanowienia sądu wydanego po przeprowadzeniu rozprawy, przy czym w postępowaniu tym sąd ogranicza badanie do faktu jego utraty, natomiast na ponownie wydanym tytule wykonawczym czyni się wzmiankę o wydaniu go zamiast tytułu pierwotnego.

Kiedy można liczyć na uwzględnienie takiego wniosku? Gdy nastąpiło zdarzenie niezależne od woli wierzyciela, skutkujące zniszczeniem dokumentu lub utratą jego posiadania, np. pożar, powódź, kradzież. Świadome działanie wierzyciela, np. spalenie lub wyrzucenie odpisu wyroku, podobnie jak jego przekazanie sądowi wieczystoksięgowemu lub organowi administracji, zapewne spotka się z odmową.