DARIUSZ WOJTCZAK

KANCELARIA NOTARIALNA

W OSTROWIE WIELKOPOLSKIM

Czy rozdzielność majątkowa chroni przed upadłością małżonka?

Kodeks rodzinny i opiekuńczy stanowi, że wspólność majątkowa między małżonkami powstaje z mocy ustawy z chwilą zawarcia małżeństwa i obejmuje przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Wprawdzie z dniem ogłoszenia upadłości jednego z małżonków z mocy prawa powstaje między nimi rozdzielność majątkowa, jednak jeżeli pozostawali oni w ustroju wspólności majątkowej, ich majątek wspólny wchodzi do masy upadłości, a jego podział jest niedopuszczalny. Interesy wierzycieli upadłego mają prymat. Ochrona małżonka upadłego polega na tym, że może on dochodzić w postępowaniu upadłościowym należności z tytułu udziału w majątku wspólnym (odpowiadającej połowie jego wartości), zgłaszając tę wierzytelność sędziemu-komisarzowi, a także domagać się ustalenia nierównych udziałów w tym majątku. Wspomniane należności nie są uprzywilejowane i należą do drugiej kategorii zaspokojenia z funduszów masy upadłości.

Wątpliwości, czy powołane przepisy stosuje się wyłącznie do upadłości małżonków posiadających status przedsiębiorcy, czy też odpowiednio również do osób nieprowadzących działalności gospodarczej (upadłość konsumencka), rozwiała uchwała Sądu Najwyższego z 16.12.2019r. w sprawie III CZP 7/19, z której wynika, że sytuacja prawna osób należących do drugiej kategorii jest taka sama. Zatem nie warto zwlekać ze sporządzeniem notarialnej umowy ustanawiającej rozdzielność majątkową, ponieważ zgodnie z art. 126 Prawa upadłościowego czynność ta jest skuteczna w stosunku do masy upadłości tylko wtedy, gdy umowa zawarta została co najmniej 2 lata przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Tak samo jest w przypadku umownego ograniczenia wspólności majątkowej.